Það er hægara sagt en gert að gagnrýna á uppbyggilegan hátt. Við getum haft góðan ásetning en samt komið orðum okkar þannig frá okkur að skilaboðin misskiljist, viðtakandinn fari í vörn eða verði sár og reiður. Gagnrýni er nefnilega ekki alltaf rýni til gagns. Stundum gerir hún meira ógagn en gagn!
En hvernig getum við komið ábendingum okkar á framfæri þannig að þær skili tilætluðum árangri? Hvernig gagnrýnum við án þess að ásaka, dæma eða særa? Og hvernig bregðumst við við þegar viðmælandinn fer í vörn, lokar á samtalið eða tekur öllu sem persónulegri árás?
Í fyrirlestrinum verður fjallað um gagnreyndar aðferðir til að veita uppbyggilega endurgjöf. Meðal annars er kynnt nálgun Marshalls Rosenberg, sem er þekktur fyrir að þróa aðferðafræði ofbeldislausra samskipta (Nonviolent Communication). Þar er áhersla lögð á að tjá sig skýrt og af virðingu, án ásakana, dómhörku eða hótana, og skapa þannig betri forsendur fyrir gagnkvæmum skilningi.
Einnig er stuðst við hugmyndir úr bókinni Crucial Conversations, þar sem fjallað er um hvernig farsælast er að takast á við viðkvæm og krefjandi samtöl. Þátttakendur kynnast meðal annars aðferðum til að fyrirbyggja varnarviðbrögð, skýra góðan ásetning sinn og endurheimta traust þegar samskipti fara úr skorðum.
Í þessum fræðandi og skemmtilega klukkustundarlanga fyrirlestri verða tekin dæmi um hvernig ekki á að gagnrýna og hvernig hægt er að breyta óheppilegri gagnrýni í gagnlega og uppbyggilega endurgjöf. Því það skiptir ekki aðeins máli hvað við segjum, heldur hvernig við segjum það. Og þegar kemur að því að veita gagnlega endurgjöf höfum við öll eitthvað að læra!
Fyrirlesari: Eyþór Eðvarðsson, MA í vinnusálfræði, þjálfari og ráðgjafi hjá Þekkingarmiðlun
